Yasal Faiz, Ticari Faiz ve Avans Faizi Hesaplama (2026 Güncel Oranlar)
Alacak davalarında, icra takiplerinde ve ticari uyuşmazlıklarda en sık sorulan sorulardan biri, borcun üzerine hangi faizin, hangi oranda işletileceğidir. 2026 yılı itibarıyla Türk hukukunda dört temel faiz türü bulunmaktadır ve her birinin uygulama alanı, oranı ve hesaplama yöntemi farklıdır.
2026 Güncel Faiz Oranları
| Faiz Türü | Güncel Oran | Yasal Dayanak | Yürürlük Tarihi |
|---|---|---|---|
| Yasal (kanuni) faiz | %24 | 3095 sayılı Kanun m.1 | 01.06.2024'ten itibaren |
| Ticari temerrüt faizi | %43 | TTK m.1530 | 01.01.2026'dan itibaren |
| Avans faizi | %39,75 | TCMB Reeskont Tebliği | Güncel TCMB kararı |
| Sözleşmesel faiz (üst sınır) | %36 | 3095 s.K. m.1/2 | Yasal faizin %50 fazlası |
Hangi Davada Hangi Faiz Uygulanır?
| Dava / İlişki Türü | Uygulanacak Faiz | Oran |
|---|---|---|
| İşçi alacakları (kıdem, ihbar, fazla mesai) | Yasal faiz | %24 |
| Nafaka alacağı | Yasal faiz | %24 |
| Haksız fiil tazminatı | Yasal faiz | %24 |
| Kira alacağı (konut) | Yasal faiz | %24 |
| Ticari mal/hizmet tedariki geç ödemesi | Ticari temerrüt faizi | %43 |
| Fatura alacağı (ticari) | Ticari temerrüt faizi | %43 |
| Ticari kredi geç ödemesi | Avans faizi | %39,75 |
| Senet/bono temerrüdü (ticari) | Avans faizi | %39,75 |
| Tarafların sözleşmede belirlediği oran | Sözleşmesel faiz | Maks. %36 |
Önemli: Taraflar sözleşmede faiz oranı kararlaştırmamışsa, borç ilişkisinin türüne göre yukarıdaki oranlar uygulanır. Sözleşmesel faiz, yasal faizin %50 fazlasını aşamaz (2026 için üst sınır: %36).
Faiz Nasıl Hesaplanır?
Türk hukukunda faiz hesaplaması basit faiz esasına göre yapılır (bileşik faiz yasaktır — BK m.388):
Formül:
Faiz = Ana Para × (Yıllık Oran / 365 / 100) × Gün Sayısı
Örnek: 100.000 TL alacak, yasal faiz (%24), 180 gün:
100.000 × (24 / 365 / 100) × 180 = 11.835,62 TL
Dönem Bazlı Hesaplama
Faiz oranları yıllar içinde değiştiğinden, uzun süreli hesaplamalarda her dönem ayrı oran uygulanır. Örneğin 2023'ten bugüne işleyen bir alacakta:
| Dönem | Yasal Faiz Oranı |
|---|---|
| 01.07.2023 – 31.05.2024 | %9 |
| 01.06.2024 – günümüz | %24 |
Bu tür dönem bazlı hesaplamaları manuel yapmak oldukça karmaşıktır. Sitemizde bulunan Gecikme Faizi Hesaplama Aracı dönem bazlı oran değişimlerini otomatik hesaplar.
Yasal Faiz ile Ticari Faiz Arasındaki Farklar
| Özellik | Yasal Faiz | Ticari Temerrüt Faizi |
|---|---|---|
| Uygulama alanı | Adi (ticari olmayan) borçlar | Ticari işlemlerden doğan borçlar |
| Güncel oran | %24 | %43 |
| Belirleyen kurum | Cumhurbaşkanı kararnamesi | Resmi Gazete ilanı (yıllık) |
| Taraflar değiştirebilir mi? | Evet, üst sınıra kadar (%36) | Evet, serbestçe kararlaştırılabilir |
| Bileşik faiz | Yasak (BK m.388) | Yasak (BK m.388) |
Avans Faizi Nedir?
Avans faizi, TCMB'nin reeskont ve avans işlemleri için belirlediği orandır. Ticari işlerde temerrüt faizi olarak da uygulanabilir. Özellikle senet ve bono temerrüdünde, taraflar arasında ayrı bir oran kararlaştırılmamışsa avans faizi uygulanır.
Güncel oran: %39,75 (yıllık)
Faiz Başlangıç Tarihi Nasıl Belirlenir?
| Borç Türü | Faiz Başlangıcı |
|---|---|
| Belirli vadeli borç | Vade tarihinden itibaren (ayrıca ihtara gerek yok) |
| Belirsiz vadeli borç | İhtar tarihinden itibaren |
| Haksız fiil tazminatı | Haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren |
| İşçi alacakları | Dava tarihinden itibaren (aksi kararlaştırılmadıkça) |
| Nafaka | Her bir nafaka borcunun muaccel olduğu tarihten itibaren |
Sık Sorulan Sorular
2026 yasal faiz oranı ne kadar? 2026 yılı itibarıyla yasal (kanuni) faiz oranı yıllık yüzde 24'tür. Bu oran 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.
Ticari temerrüt faizi ile yasal faiz arasındaki fark nedir? Yasal faiz adi borç ilişkilerinde (işçi alacakları, nafaka, tazminat) yüzde 24 olarak uygulanırken, ticari temerrüt faizi ticari işlemlerden doğan borçlarda yüzde 43 olarak uygulanır. Ticari faiz yaklaşık iki kat daha yüksektir.
Bileşik faiz (faizin faizi) uygulanabilir mi? Hayır. Türk hukukunda bileşik faiz kural olarak yasaktır (BK m.388). Faiz her zaman ana para üzerinden basit faiz olarak hesaplanır. Cari hesap sözleşmeleri ve ticari krediler bu kuralın istisnalarındandır.
Faiz hesaplamasında yıl 365 gün mü 360 gün mü alınır? Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre 365 gün esası kullanılır. Hesaplama formülü: Ana Para × Yıllık Oran / 365 / 100 × Gün Sayısı.
Faiz oranı değişirse eski dönem nasıl hesaplanır? Her dönem kendi geçerli oranıyla ayrı hesaplanır ve toplamı alınır. Örneğin 2023-2024 döneminde yüzde 9, 2024-2026 döneminde yüzde 24 oranı uygulanır. Sitemizde bulunan gecikme faizi hesaplama aracı bu dönem bazlı hesaplamayı otomatik yapmaktadır.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup, hukuki mütalaa niteliği taşımamaktadır. 3095 sayılı Kanun, TTK m.1530 ve TCMB tebliğleri doğrultusunda 2026 yılı güncel mevzuata göre hazırlanmıştır.
⚖️ Yasal Uyarı
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımaz. Her hukuki durum kendine özgü koşullar içerdiğinden, yazıda yer alan bilgilerin somut olayınıza doğrudan uygulanabilirliği konusunda mutlaka bir avukattan profesyonel destek alınız. İçerikteki bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğacak sonuçlardan sorumluluk kabul edilmez.